Nội dung chính
Bill Gates cho rằng biến đổi khí hậu không phải là thảm họa diệt vong, mà cần tập trung vào cải thiện cuộc sống người nghèo.
20 năm đấu tranh vì khí hậu
Trong gần hai thập kỷ qua, Bill Gates – đồng sáng lập Microsoft và nhà từ thiện nổi tiếng – đã dành hơn 1 tỷ USD cho các dự án giảm phát thải và nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu. Ông thường xuất hiện trên các diễn đàn quốc tế, khẳng định rằng tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền văn minh loài người.
Quan điểm mới: Đầu tư vào đời sống người nghèo
Trong một bài viết dài 17 trang trên GateNotes, Gates thay đổi cách tiếp cận: thay vì tập trung vào việc giảm bao nhiêu độ, bao nhiêu tấn CO₂, ông đề xuất chuyển nguồn lực sang các dự án giúp người dân nghèo vượt qua những tác động bất bình đẳng của biến đổi khí hậu. Ông nhấn mạnh rằng các thảm họa thời tiết – nắng nóng dữ dội, bão lũ – ảnh hưởng nặng nề nhất tới những cộng đồng không có khả năng di dời hoặc xây dựng nhà cửa kiên cố.
Phản ứng của cộng đồng
Quan điểm mới của Gates nhanh chóng gây tranh cãi. Nhiều nhà hoạt động môi trường cho rằng ông đang “quay xe”; tờ FastCompany mô tả lập luận của Gates là “ngụy biện” và cho rằng một tỉ phú không thể tự mình thuyết phục thế giới. Ngược lại, New York Times nhận định rằng Gates không phủ nhận biến đổi khí hậu, mà chỉ cảnh báo không nên “đánh đồng” nguồn lực vào các mục tiêu ngắn hạn mà bỏ qua những nhu cầu cơ bản của người nghèo.
Giải pháp thực tiễn: Đầu tư vào nông nghiệp, y tế và xóa đói
Theo Gates, các khoản đầu tư nên tập trung vào:
- Phát triển nông nghiệp bền vững để giảm phát thải từ chăn nuôi và đồng thời tăng năng suất cho người nông dân.
- Hỗ trợ y tế, đặc biệt là tiêu diệt bệnh sốt rét – một trong những nguyên nhân gây tử vong lớn nhất ở các khu vực nhiệt đới.
- Chương trình xóa đói giảm nghèo, giúp cộng đồng có khả năng chịu đựng các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Trong một buổi phỏng vấn với CNBC, Gates nói: “Nếu phải chọn giữa giảm 0,1 độ nhiệt độ và tiêu diệt sốt rét, tôi sẽ chọn giảm sốt rét. Đó là cách chúng ta thực sự cứu sống hàng triệu người.”
Định hướng cho COP30 và tương lai
Gates công bố quan điểm này ngay trước hội nghị khí hậu Liên hợp quốc COP30 tại Brazil (10‑21/11/2024), mong muốn các nhà lãnh đạo quốc gia sử dụng ngân quỹ hạn chế cho khí hậu vào các dự án mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân nghèo. Ông nhấn mạnh rằng “đầu tư vào sức khỏe và an sinh xã hội sẽ tạo ra hiệu quả gấp nhiều lần so với chỉ giảm phát thải”.
Quan điểm này mở ra một hướng đi mới cho chính sách môi trường: không chỉ đo lường thành công bằng số tấn CO₂ giảm được, mà còn bằng số người được cứu sống và mức độ cải thiện chất lượng cuộc sống.