Nội dung chính
Ngành giáo dục Việt Nam cuối cùng đã đưa ra một bước đi cân bằng: nghiêm khắc nhưng không cực đoan. Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 04/2021/NĐ-CP và Nghị định 88/2022/NĐ-CP, mở ra các biện pháp mới nhằm xử lý hành vi vi phạm của học sinh.
Bối cảnh và nội dung dự thảo
Trong bối cảnh bạo lực học đường, xúc phạm giáo viên và lăng mạ bạn học ngày càng gia tăng, Bộ GD&ĐT quyết định không chỉ tăng mức phạt tiền mà còn bổ sung các biện pháp can thiệp hỗ trợ thực chất.
Hình phạt tiền mới
Theo Điều 26, mức phạt tiền đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục hoặc nhân viên trong cơ sở giáo dục được nâng lên từ 5 – 10 triệu đồng, vẫn chưa tới mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Biện pháp cách ly và chuyển đổi môi trường học
Đối với học sinh vi phạm nhưng chưa đến mức hình sự, dự thảo quy định sẽ áp dụng một trong các biện pháp sau:
- Buộc cách ly tạm thời khỏi môi trường học tập hiện tại.
- Chuyển đến cơ sở giáo dục chuyên biệt, trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập, hoặc cơ sở tư vấn học đường.
- Yêu cầu học sinh xin lỗi công khai và thực hiện chương trình can thiệp tâm lý – hành vi.
Lợi ích của cơ chế mới
Điểm đáng chú ý là Bộ không chọn cách “đuổi học” mà tạo ra một quy trình hỗ trợ toàn diện. Học sinh bị tách ra sẽ được:
- Tiếp cận chuyên gia tâm lý và giáo viên được đào tạo đặc biệt.
- Tham gia các chương trình đánh giá, can thiệp và theo dõi hành vi.
- Học cách kiểm soát cảm xúc, nhận thức hậu quả và phục hồi mối quan hệ xã hội.
Như vậy, đây không chỉ là hình phạt mà còn là biện pháp bảo vệ kép: bảo vệ môi trường học đường khỏi hành vi gây hại và đồng thời bảo vệ học sinh vi phạm, tránh việc chúng bị gắn mác “hư hỏng” suốt đời.
Thực thi và thách thức
Để biện pháp này hoạt động hiệu quả, dự thảo yêu cầu:
- Đề nghị của nhà trường và sự tham gia của phụ huynh.
- Hợp tác chặt chẽ giữa cơ quan quản lý giáo dục, y tế, công an (nếu cần).
- Quyết định cuối cùng do UBND hoặc cơ quan quản lý trực tiếp ban hành.
Một quy trình pháp lý chặt chẽ sẽ giúp giáo viên không còn lo sợ “vượt quyền”, đồng thời tránh việc quy định quá rườm rà khiến thực tiễn khó áp dụng.
Kết luận: Cân bằng giữa kỷ luật và nhân văn
Việc đưa ra mức phạt tiền cao hơn và các biện pháp hỗ trợ chuyên biệt cho học sinh vi phạm là một bước tiến đáng khen ngợi. Tuy nhiên, thành công cuối cùng phụ thuộc vào:
- Đảm bảo có đủ chuyên viên tâm lý, công tác xã hội có năng lực.
- Xây dựng chương trình can thiệp, đánh giá và theo dõi rõ ràng.
- Thiết lập cơ chế đưa học sinh trở lại lớp học bình thường khi họ thực sự thay đổi.
Chỉ khi kỷ luật được thực hiện đúng cách, kết hợp với hỗ trợ thực chất, môi trường học đường mới có thể trở nên an toàn, công bằng và nhân ái – nơi học trò không sợ thầy, mà biết sợ sai.
—
Theo Hiểu Đan