PNJ gặp bão quản trị: PNJP – nhà máy in hàng bị thanh tra chỉ ra vi phạm AML và thuế

PNJ, từng là biểu tượng tăng trưởng trong ngành bán lẻ trang sức Việt Nam, hiện đang đối mặt với một thử thách quản trị nghiêm trọng khi công ty con PNJP – “nhà máy in hàng” – bị thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chỉ ra các sai phạm về phòng, chống rửa tiền và thuế.

Thanh tra NHNN phát hiện 2 tồn tại chính tại PNJP

PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái khép kín từ sản xuất, chế tác tới phân phối, với mạng lưới cửa hàng phủ khắp cả nước. Tuy nhiên, Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025 cho thấy công ty con 100% vốn của PNJ – Công ty TNHH Một thành viên Chế tác và Kinh doanh Trang sức PNJ (PNJP) – đã vi phạm quy định về phòng, chống rửa tiền (AML) và một số quy định thuế.

Thẩm quyết này được thực hiện dựa trên Quyết định số 139/QĐ‑TTRA ngày 08/10/2025, tập trung vào ba lĩnh vực: hoạt động kinh doanh vàng và trang sức, chế độ kế toán‑thuế, và tuân thủ AML.

Theo thanh tra, PNJP hoạt động quy mô lớn, đầu tư mạnh vào máy móc hiện đại, tạo việc làm cho địa phương và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, công ty đã mắc phải những sai sót sau:

• Không kịp thời phân công và đăng ký thông tin cán bộ phụ trách AML.
• Lỗi trong lưu trữ hồ sơ nhận dạng khách hàng (KYC).
• Báo cáo giao dịch lớn không đúng thời hạn quy định.
• Sai sót trong khai báo thuế, dù không dẫn đến thiếu thuế thực tế.

Những vi phạm này đã dẫn tới Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025, đồng thời các cơ quan liên ngành như Cục Thuế TP.HCM được thông báo để xem xét xử lý.

PNJP – “nhà máy in hàng” vô hình nhưng chiếm phần lớn doanh thu

Trong báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như không xuất hiện vì các giao dịch nội bộ được loại trừ. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy đây là trung tâm sản xuất vàng, bạc, đá quý – mảng doanh thu chính của tập đoàn. Theo báo cáo quý III/2025, doanh thu thuần của mảng này đạt hơn 8.096 tỷ VNĐ, chiếm gần 99,5% tổng doanh thu hợp nhất của PNJ (8.135 tỷ VNĐ).

Do vậy, nếu PNJ là “mặt tiền” bán lẻ, thì PNJP chính là “nhà máy in hàng” tạo ra hầu hết lợi nhuận.

Vấn đề quản trị và rủi ro ESG

PNJP được điều hành bởi bà Cao Thị Ngọc Dung – Chủ tịch HĐQT PNJ – và bà Trần Phương Ngọc Thảo (Giám đốc). Mô hình công ty con 100% vốn thường được các tập đoàn gia đình Việt Nam áp dụng để tạo “khoảng cách thể chế”, giảm rủi ro chuyển giá và xung đột lợi ích.

Trong môi trường đầu tư ngày càng nhạy cảm với tiêu chuẩn ESG, những “vết xước” về AML và thuế dù nhỏ cũng có thể được thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống. Nhà đầu tư không chỉ quan tâm tới mức phạt hiện tại mà còn muốn biết PNJ sẽ tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ, tách bạch rõ ràng vai trò quản trị‑điều hành‑sở hữu, và nâng chuẩn tuân thủ lên tiêu chuẩn khu vực.

Kiến nghị và khuyến nghị của thanh tra

NHNN đã đưa ra 03 kiến nghị và 02 khuyến nghị, bao gồm:

1. Tăng cường cơ chế giám sát AML, bao gồm việc đăng ký, đào tạo và báo cáo giao dịch lớn kịp thời.
2. Chuẩn hoá quy trình khai báo thuế, đảm bảo tính chính xác và thời gian nộp.
3. Xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ độc lập cho PNJP, giảm sự chồng chéo giữa công ty mẹ và công ty con.

Việc thực hiện các đề xuất này sẽ quyết định mức độ tin cậy của PNJ trong mắt các nhà đầu tư tổ chức, các quỹ ESG và các cơ quan quản lý quốc tế.

Kết luận

PNJ đang đứng trước ngưỡng cửa quan trọng: chuyển từ một câu chuyện tăng trưởng “độc lập” sang một mô hình quản trị hiện đại, minh bạch và tuân thủ. Thành công của bước chuyển này sẽ phụ thuộc vào khả năng cải thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, nâng cao chuẩn AML/thuế và minh bạch hóa cấu trúc công ty con.

Nhà đầu tư nên theo dõi các báo cáo tài chính tiếp theo và thông báo của PNJ về việc thực hiện các kiến nghị của NHNN để đánh giá rủi ro dài hạn.