VN-Index và câu hỏi về đáy tháng 11: định giá rẻ gặp mùa vụ, dòng tiền vẫn là ẩn số

Thị trường bước vào tháng 11 với hai tháng giảm liên tiếp sau lưng: VN-Index mất 3,5% trong tháng 9 rồi thêm 1,5% trong tháng 10, chốt ở 1.741,6 điểm — thấp hơn 9,7% so với đỉnh giữa tháng 5. Thanh khoản suy yếu, khối ngoại bán ròng đều tay, lãi suất trong nước vẫn neo cao khiến dòng tiền nội dè dặt. Giữa bức tranh đó, báo cáo chiến lược tháng 11 của SSI Research đưa ra nhận định thu hút sự chú ý: thị trường có nhiều khả năng hình thành đáy ngắn hạn ngay trong tháng này.

Định giá là điểm tựa lớn nhất

Luận điểm đầu tiên của SSI nằm ở mặt bằng định giá: P/E dự phóng năm 2026 của VN-Index hiện khoảng 11,7 lần, giảm còn khoảng 9 lần nếu loại trừ nhóm Vingroup; với lợi nhuận dự phóng năm 2027, hai mức tương ứng là 10,7 lần và 8,1 lần. Theo SSI, đây là những vùng định giá thấp so với các giai đoạn thị trường từng chịu cú sốc lớn trước đây.

Quy luật mùa vụ của bốn năm gần nhất

Yếu tố thứ hai là diễn biến mùa vụ: trong bốn năm gần nhất có kỳ nghỉ lễ ²⁄₉ kéo dài bốn ngày, thị trường thường tăng trong tháng 8, điều chỉnh tháng 9-10 rồi hình thành đáy trong tháng 11. Năm nay, VN-Index cũng đang đi theo đúng khuôn mẫu đó.

Theo thống kê của SSI, sau đáy tháng 11, VN-Index tăng bình quân khoảng 19% để chạm đỉnh trong quý I năm sau — dù công ty này lưu ý đây chỉ là quan sát trên mẫu bốn năm, không đảm bảo sẽ lặp lại.

Gió vĩ mô cuối năm đang thuận hơn

Vĩ mô cuối năm cũng đang thuận hơn: lãi suất huy động đã giảm khoảng 0,5-0,7 điểm phần trăm, giá dầu thế giới giảm hơn 15% trong hai tuần gần đây, việc miễn thuế bảo vệ môi trường đối với xăng và giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân từ tháng 11 đến quý I/2027 cũng được kỳ vọng giúp giảm áp lực lạm phát.

Ngoài ra, tiền đồng tăng giá hơn 2% so với USD từ đầu năm có thể tạo thêm dư địa để Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ thanh khoản. SSI Research cũng đề cập đến khả năng dòng tiền toàn cầu luân chuyển khỏi các cổ phiếu công nghệ, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn sau giai đoạn tăng trưởng mạnh, qua đó hỗ trợ các nhóm ngành truyền thống.

Nhưng đáy chưa đồng nghĩa với tăng ngay

Dù vậy, khả năng hình thành đáy chưa đồng nghĩa thị trường sẽ lập tức bước vào chu kỳ tăng mới. Chính SSI cũng cảnh báo thanh khoản còn mỏng, lợi nhuận doanh nghiệp có thể tăng chậm lại, dư nợ margin ở mức cao và khối ngoại vẫn bán ròng.

Thực tế, lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ trên HoSE quý III tăng hơn 50% so với cùng kỳ — nhưng nhóm Vingroup đóng góp khoảng 55% mức tăng này. Loại trừ nhóm này, lợi nhuận toàn sàn chỉ tăng 24%, thấp hơn mức khoảng 30% nửa đầu năm — và SSI dự báo tăng trưởng lợi nhuận có thể chậm lại thêm trong quý IV do nền so sánh cao.

Công ty Chứng khoán Thiên Việt thận trọng hơn: hạ P/E mục tiêu cuối năm của VN-Index từ 15 lần xuống 11,5-12 lần. Cuối tháng 10, P/E chỉ số ở 11,2 lần, tương ứng tỷ suất lợi nhuận trên giá khoảng 8,4% — ngang lãi suất tiền gửi 12 tháng. Chỉ gần 32% cổ phiếu trên HoSE còn trên đường trung bình động 200 ngày. Dù vậy, Thiên Việt nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 của toàn thị trường lên 37,8% và dự báo VN-Index có thể đạt 1.800-1.850 điểm vào cuối quý IV.

Nhà đầu tư nên chờ tín hiệu nào?

Về chiến lược, SSI khuyến nghị tích lũy có chọn lọc trong các nhịp điều chỉnh thay vì mua đuổi khi giá tăng, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng lợi nhuận vững vàng trong quý IV/2026 và năm 2027, hưởng lợi từ đầu tư công.

Đáy là một vùng cần được xác nhận bằng dòng tiền, không phải một phiên đảo chiều. Định giá rẻ và mùa vụ thuận lợi tạo ra cơ hội, nhưng chỉ khi thanh khoản phục hồi và khối ngoại ngừng bán ròng thì khả năng đảo chiều mới thực sự được kiểm chứng. Trước thời điểm đó, giải ngân từng phần vẫn an toàn hơn đặt cược toàn bộ vào một dự báo đáy.

Nguồn tin: VnExpress